Visie:

De investeringsdynamiek van het Gewest analyseren en aanvullingen voorstellen om de opstart van ICT-starters te ondersteunen, vooral in ondernemingen die gebruikmaken van prioritaire technologieën (het IoT, VR, Big Data).

Vaststelling:

om een onderneming op te starten heeft men niet alleen een goed project nodig, maar ook middelen voor financiering. In Brussel blijft toegang tot financiering voor ondernemers in de beginfase van hun project een belangrijke rem vormen. Bepaalde fasen van de ontwikkeling zijn bijzonder gevoelig en er zijn slechts weinig publieke of private structuren die financiering aanbieden voor startende ondernemingen. De meeste financieringsbronnen in Brussel – zowel privaat als publiek – zijn niet toegankelijk in de fasen die voorafgaan aan de commercialisatie van een project. Een starter heeft ook andere financieringsbehoeften dan een traditionele onderneming. Het businessmodel van ondernemingen uit de sector is vaak volledig nieuw en heeft een risicogehalte dat vaak niet aanvaardbaar is voor investeerders. Voor VC-fondsen hebben jonge starters nog niet het stadium bereikt dat in aanmerking zou komen voor investering.

Het onderzoek van de Global Entrepreneurship Monitor 2014 toont aan dat België een van de Europese landen is waar men het minst bereid is om risico te nemen, en dat is een belangrijke rem voor ondernemerschap. Door de onzekerheid rond beginnende ondernemingen en het probleem van een gebrek aan inkomsten de eerste maanden (of zelfs jaren) wagen velen de sprong niet.

Het is deze context dat het Gewest beslist heeft zijn financieringspool te versterken met het oog op de rationalisatie van economische hulpmiddelen die in oktober 2015 beslist werd. In 2016 werd een gedetailleerde analyse gemaakt van de financiële producten die aangeboden werden door de publieke sector. Er zullen verschillende maatregelen voor verbetering naar voor gebracht worden in deze context, om innovatie en groei te stimuleren voor dit startersprofiel.

In het kader van het Gewestelijk Innovatieplan heeft het Gewest eind 2016 beslist om via Finance.brussels en Innoviris het BRUSTART-filiaal voor jonge ondernemingen te herkapitaliseren voor een bedrag van 4.000.000 euro, teneinde ondersteuning te bieden aan ondernemingen in een vroege ontwikkelingsfase. Het Brustart-filiaal is in principe gericht op alle jonge ondernemingen. Dankzij de gedeelde expertise van de GIMB en Innoviris zal het mogelijk zijn na te gaan welke van de ondernemingen die hulp kregen voor hun R&D-project behoefte hebben aan financiering in een gevorderde fase van de commercialisering van hun product. Het Seeder Fund, opgericht door EEBIC en ondersteund door Finance.Brussels, moet de Belgische (en niet uitsluitend de Brusselse) start-ups ondersteunen die gespecialiseerd zijn in digitale ontwikkeling. De deelneming in dit fonds komt tegemoet aan actie 43 van het GIP: oprichting van een openbaar-privé digitaal fonds in de fase vóór de commercialisering.

Ondernemers moeten overigens vaak afzonderlijke financieringsdossiers indienen bij de betreffende organisaties (publiek of privaat, waaronder ook banken), terwijl voorafgaand overleg ongetwijfeld zou toelaten om de financiële deelname te vergroten en zodoende het risico beter te verdelen.

Actieplan:

De gewestelijke diensten binnen de pijler financiering (voornamelijk Finance.brussels en Innoviris) zullen erop toezien dat, zoals voor alle belangrijke sectoren, er een kadaster van alle publieke financiering ontwikkeld wordt, alsook een analyse en een strategische en prospectieve positionering waarbij rekening gehouden wordt met de bestaande private instrumenten, ten behoeve van de Regering inzake financiering en hulp aan de ondernemingen in de ICT-sector.

 

Financiering van het type pre-seed biedt een oplossing voor het gebrek aan inkomsten de eerste maanden en voorziet de ondernemer van financiële middelen die hem toelaten om zich volledig toe te leggen op de start van zijn project. Pre-seedfinanciering wordt steeds vaker gebruikt en betreft doorgaans veel lagere bedragen dan seedfinanciering. Het Gewest en de pool financiering zullen pre-seed financieringsmogelijkheden analyseren voor de meest veelbelovende starters, bij hun oprichting of na hun verblijf in een incubator.

 

Hiervoor zullen het Gewest en de pool financiering nagaan of de bestaande investeringsdynamiek aangevuld kan worden met een ruimere toegang tot bepaalde huidige hulpmiddelen, of door de oprichting van nieuwe pre-seed investeringsfondsen (bijv. een luik in het Seeder Fund creëren dat enkel voorbehouden is voor Brusselse ondernemingen). Publieke en private financiële organisaties zullen de mogelijkheid krijgen om deel te nemen aan deze investeringsdynamiek.  De ondersteunde projecten zullen aansluiten bij de technologische keuzes die weerhouden zijn in dit plan, en moeten werkgelegenheid creëren in het Gewest. Dit fonds kan de vorm aannemen van bestaande “Seeder Funds” met dien verstande dat ze alleen gericht zijn op Brusselse ondernemingen of ondernemingen die zich in Brussel willen vestigen.

 

Deze financiering kan verstrekt worden in de vorm van een converteerbare lening voor een bedrag tussen 30K en 50K€. Dit zal dienen om de ondernemer met een project in ontwikkelingsfase te ontlasten en de gelegenheid bieden om een eventuele kapitaalsverhoging te bespreken. Om te kunnen rekenen op een dergelijke financiering, moet de ondernemer gevestigd zijn in Brussel en een bepaald aantal jaar blijven.
Via de clusters die gevestigd zijn bij Impulse zal een vereenvoudigde overlegprocedure met de actoren van de financiering georganiseerd worden (BEW/Finances.brussels/Innoviris/ …) voor starters die daarvoor in aanmerking komen en beschikken over een eigen financiële basisinbreng (bank/eigen middelen/Business Angel/ …).  Dit moet leiden tot een principeakkoord over de “globale” financiering van een kwaliteitsvol project.

Budget:

De pool financiering krijgt de opdracht om er de grote lijnen en voorwaarden van te analyseren, zoals het type begunstigden, de regels voor toekenning van financiering en de bijbehorende procedures. De pool financiering zal instaan voor de samenwerking en technische expertise van operatoren (zoals de softwarecluster, Sirris, …) die veelbelovende markten en ondernemingen van de sector kunnen identificeren.
Naast het pre-seedfonds van het Gewest zal een geraamd budget van 50K€ voorzien worden opdat de cluster van Impulse samen met Finance.brussels het overleg met de financieringsactoren zou kunnen organiseren.

Opvolging van het succes van het project:

Samenstelling van een overlegcomité voor de financieringsactoren, voorstelling van de resultaten van de analyse tussen het Gewest, Innoviris en de GIMB over de hulpmiddelen die aangevuld of voorzien moeten worden om een antwoord te bieden op de vraag naar pre-seedfinanciering vanwege starters.

Inspirerend voorbeeld:

Het Waalse W.I.N.G-fonds is een investeringsfonds dat gespecialiseerd is in de financiering van Waalse digitale starters, en dat voornamelijk beginkapitaal verstrekt. Het fonds biedt onder meer financiering van het type pre-seed in de vorm van converteerbare leningen van 50K€ voor ondernemers in de beginfase van hun ondernemingsproject.